اگر هنگام صحبت کردن به انگلیسی، جمله را ابتدا در ذهن خود به فارسی می سازید، برای پیدا کردن کلمه مناسب مکث می کنید یا با وجود دانستن گرامر نمی توانید راحت صحبت کنید، احتمالا مشکل شما کمبود دانش زبان نیست؛ بلکه به شیوه استفاده از آن مربوط می شود. بسیاری از زبان آموزان در کلاس و آزمون عملکرد خوبی دارند، اما وقتی باید درباره کار، سفر، علایق یا اتفاقات روزمره حرف بزنند، اعتماد به نفسشان کاهش پیدا می کند.
برای تقویت speaking لازم نیست از همان ابتدا بدون اشتباه صحبت کنید. آنچه اهمیت دارد، شناخت خطاهایی است که مرتب تکرار می شوند و تمرین هدفمند برای اصلاح آن هاست. در این مقاله با ۱۰ اشتباه رایج در مکالمه انگلیسی آشنا می شوید و یاد می گیرید چطور با تمرین های کوتاه و قابل اجرا، طبیعی تر و روان تر صحبت کنید.
چرا مکالمه برای فارسی زبانان سخت است؟
زبان فارسی و انگلیسی از نظر ترتیب کلمات، ساختار جمله، تلفظ و شیوه بیان زمان ها تفاوت هایی دارند. وقتی زبان آموز هنوز به ساختارهای انگلیسی عادت نکرده است، ناخودآگاه از الگوهای فارسی کمک می گیرد. جمله ممکن است از نظر معنی قابل فهم باشد، اما برای یک انگلیسی زبان طبیعی به نظر نرسد.
برای مثال، ممکن است فردی بخواهد بگوید «من به موسیقی علاقه دارم» و جمله زیر را بسازد:
نادرست: I am interested to music.
درست: I am interested in music.
مشکل اینجا ندانستن معنی واژه ها نیست؛ زبان آموز ترکیب درست کلمات را یاد نگرفته است.
عامل دیگر، تفاوت میان دانش منفعل و توانایی فعال است. ممکن است هنگام خواندن یک متن، بیشتر واژه ها را بشناسید؛ اما هنگام صحبت کردن نتوانید همان واژه ها را به سرعت به یاد بیاورید. در مکالمه، فرصت زیادی برای بررسی قواعد و انتخاب تک تک کلمات وجود ندارد. مغز باید به تدریج عبارت ها و ساختارهای پرکاربرد را به شکل آماده بازیابی کند.
اضطراب هم نقش دارد. بعضی افراد از ترس اشتباه گرامری یا خندیدن دیگران، پیش از بیان هر جمله چند بار آن را در ذهنشان بررسی می کنند. این کار سرعت صحبت کردن را پایین می آورد و گاهی باعث می شود فرد با وجود داشتن پاسخ مناسب، سکوت کند.
راه حل، حفظ کردن قواعد بیشتر به تنهایی نیست. باید دانسته های خود را وارد موقعیت های واقعی کنید؛ از گفت و گوهای کوتاه گرفته تا تعریف کردن اتفاقات روزانه و پاسخ دادن به پرسش های بدون متن آماده.
۱۰ اشتباه رایج در مکالمه انگلیسی
۱. ترجمه ذهنی از فارسی
اگر برای گفتن هر جمله ابتدا معادل فارسی آن را می سازید و سپس کلمه به کلمه ترجمه می کنید، احتمالا هنگام مکالمه مکث های طولانی خواهید داشت. ساختارهای دو زبان همیشه با یکدیگر مطابقت ندارند و ترجمه مستقیم گاهی به جمله های غیرطبیعی منجر می شود.
برای نمونه، عبارت «من ۲۶ سال دارم» در انگلیسی با فعل have ساخته نمی شود:
نادرست: I have 26 years.
درست: I am 26 years old.
راه رفع: به جای حفظ کردن واژه های جداگانه، عبارت های کامل یاد بگیرید. به جای حفظ کردن فقط واژه interested، ترکیب be interested in را همراه با یک مثال یادداشت کنید. هنگام تمرین نیز سعی کنید درباره محیط اطراف خود مستقیما به انگلیسی جمله بسازید.
۲. اشتباه در حروف اضافه
حروف اضافه در انگلیسی همیشه با معادل فارسی خود مطابقت ندارند. ترجمه مستقیم باعث می شود ترکیب هایی بسازیم که از نظر شنونده ناآشنا هستند.
چند نمونه کاربردی:
شکل نادرستشکل درستListen musicListen to musicDepend ofDepend onMarried with someoneMarried to someoneGood in EnglishGood at English
البته انتخاب حرف اضافه به ساختار و معنی جمله نیز بستگی دارد؛ برای مثال، good at English برای بیان مهارت در زبان انگلیسی طبیعی است.
راه رفع: هر بار که فعل یا صفت جدیدی یاد می گیرید، حرف اضافه مربوط به آن را نیز ثبت کنید. روزانه پنج ترکیب را در جمله های شخصی به کار ببرید. جمله «I depend on my friends» از حفظ کردن جداگانه depend و on مفیدتر است.
۳. استفاده نادرست از زمان های فعل
در مکالمه، زبان آموزان گاهی همه اتفاقات را با زمان حال بیان می کنند یا برای هر اتفاق گذشته فقط از گذشته ساده استفاده می کنند. این کار ممکن است ترتیب زمانی رویدادها را مبهم کند.
مثلا اگر بخواهید بگویید «از دو سال پیش انگلیسی می خوانم و هنوز ادامه می دهم»، جمله زیر مناسب نیست:
نادرست: I study English for two years.
درست: I have been studying English for two years.
اما برای اتفاقی که در گذشته تمام شده است، گذشته ساده مناسب است:
I started learning English two years ago.
راه رفع: هر روز سه اتفاق را تعریف کنید: کاری که معمولا انجام می دهید، کاری که دیروز انجام دادید و کاری که از گذشته شروع شده و هنوز ادامه دارد. لازم نیست تمام زمان های انگلیسی را همزمان تمرین کنید؛ ابتدا تفاوت حال ساده، گذشته ساده و حال کامل را در گفتار تثبیت کنید.
۴. تلفظ نادرست و تکیه روی بخش اشتباه کلمه
تلفظ انگلیسی فقط به تولید صداها محدود نیست. تکیه کلمه، اتصال کلمات در جمله و آهنگ گفتار نیز بر میزان قابل فهم بودن صحبت شما اثر می گذارند.
برای نمونه، واژه comfortable معمولا به شکل تقریبی /ˈkʌmftəbəl/ تلفظ می شود و تلفظ تک تک بخش های نوشتاری آن به صورت جداگانه، طبیعی نیست. در واژه هایی مانند photograph و photography نیز محل تکیه تغییر می کند.
راه رفع: هنگام یادگیری هر واژه، تلفظ صوتی معتبر آن را گوش کنید و تکیه را مشخص کنید. سپس واژه را در یک جمله کوتاه به کار ببرید. ضبط کردن صدای خودتان و مقایسه آن با نمونه صوتی، به شناسایی خطاهایی کمک می کند که هنگام صحبت متوجه آن ها نمی شوید.
۵. ساختن جمله های بیش از حد پیچیده
بعضی زبان آموزان تصور می کنند روان صحبت کردن انگلیسی یعنی استفاده از واژه های دشوار و جمله های طولانی. در عمل، تلاش برای ساختن جمله های پیچیده پیش از تسلط بر ساختارهای پایه، احتمال مکث و خطا را افزایش می دهد.
فرض کنید می خواهید درباره یک فیلم صحبت کنید. لازم نیست از همان ابتدا یک جمله چندبخشی بسازید. می توانید بگویید:
I watched a movie last night. It was interesting, and I really liked the ending.
این پاسخ ساده، روشن و طبیعی است.
راه رفع: ابتدا منظورتان را با دو یا سه جمله کوتاه بیان کنید. بعد با استفاده از کلماتی مانند because، although و however جزئیات بیشتری اضافه کنید. هدف، انتقال دقیق منظور است؛ نه نمایش تعداد واژه های دشواری که بلد هستید.
۶. استفاده نادرست از حروف تعریف a، an و the
در فارسی معادل دقیقی برای همه کاربردهای حروف تعریف انگلیسی وجود ندارد. به همین دلیل، برخی زبان آموزان آن ها را حذف می کنند یا در جای نامناسب به کار می برند.
برای مثال:
نادرست: I bought book yesterday.
درست: I bought a book yesterday.
اما وقتی درباره یک کتاب مشخص صحبت می کنیم که مخاطب آن را می شناسد، ممکن است the book مناسب باشد.
راه رفع: هنگام تمرین، به اسم های مفرد قابل شمارش توجه کنید. از خود بپرسید آیا اسم برای اولین بار مطرح می شود یا به مورد مشخصی اشاره دارد. جمله های کوتاه درباره خرید، محل کار و برنامه روزانه برای تمرین این تفاوت مناسب هستند.
۷. حذف فعل کمکی در سوال ها
در فارسی برای ساختن سوال، همیشه به فعل کمکی جداگانه نیاز نداریم. در انگلیسی، ساختار سوال در بسیاری از زمان ها به فعل کمکی وابسته است.
نادرست: Where you live?
درست: Where do you live?
برای زمان گذشته نیز می گوییم:
نادرست: What you did yesterday?
درست: What did you do yesterday?
پس از did، فعل اصلی به شکل ساده می آید؛ به همین دلیل did you went نیز نادرست است.
راه رفع: به جای حفظ کردن سوال های پراکنده، الگوی ساخت آن ها را تمرین کنید. هر روز پنج جمله خبری را به سوال تبدیل کنید؛ مثلا You work here به Do you work here? تبدیل می شود. سپس به همان سوال ها با صدای بلند پاسخ دهید.
۸. استفاده محدود از عبارت های طبیعی مکالمه
در گفت و گوی واقعی، افراد همیشه با جمله های کامل و رسمی صحبت نمی کنند. عبارت هایی مانند Let me think، That makes sense و It depends به مکالمه شکل طبیعی می دهند و کمک می کنند برای پیدا کردن پاسخ زمان کوتاهی داشته باشید.
اگر هنگام صحبت فقط از واژه های جداگانه استفاده کنید، ممکن است هر جمله را از ابتدا بسازید و گفت و گو کند پیش برود.
راه رفع: هر هفته پنج عبارت پرکاربرد انتخاب کنید و در موقعیت مناسب به کار ببرید. برای مثال، وقتی پاسخ را نمی دانید می توانید بگویید:
Let me think for a second.
یا وقتی با نظر کسی موافق هستید:
That makes sense.
عبارت ها را در قالب گفت و گو یاد بگیرید تا بدانید چه زمانی و با چه لحنی استفاده می شوند.
۹. تمرکز بیش از حد بر گرامر هنگام صحبت کردن
دانستن قواعد برای ساختن جمله های درست ضروری است؛ اما اگر هنگام هر جمله تمام توجه خود را به بررسی گرامر اختصاص دهید، مکالمه دشوار می شود. برخی زبان آموزان پیش از گفتن یک جمله ساده، بارها زمان فعل، ترتیب کلمات و انتخاب واژه را بررسی می کنند.
در تمرین مکالمه، بهتر است بین دو هدف تفاوت بگذارید: تمرین روانی گفتار و تمرین دقت زبانی. هنگام تمرین روانی، سعی کنید بدون توقف طولانی منظورتان را منتقل کنید. هنگام تمرین دقت، روی یک یا دو خطای مشخص تمرکز کنید.
راه رفع: یک موضوع ساده انتخاب کنید و دو دقیقه درباره آن صحبت کنید. وسط صحبت برای اصلاح هر اشتباه متوقف نشوید. پس از پایان، صدای خود را گوش کنید و فقط سه مورد را برای اصلاح انتخاب کنید. این روش هم فرصت صحبت کردن را حفظ می کند و هم به اصلاح تدریجی خطاها کمک می کند.
۱۰. کمبود تمرین واقعی و ترس از اشتباه کردن
تماشای فیلم، گوش دادن به پادکست و مطالعه کتاب برای یادگیری زبان مفید هستند؛ اما اگر فقط ورودی زبانی دریافت کنید و خودتان صحبت نکنید، توانایی مکالمه به اندازه کافی تمرین نمی شود.
شناختن پاسخ درست با توانایی بیان سریع آن یکسان نیست. برای روان تر صحبت کردن، باید بارها در موقعیت هایی قرار بگیرید که لازم است به پرسش پاسخ دهید، توضیح بدهید یا گفت و گو را ادامه دهید.
راه رفع: برای خودتان موقعیت های واقعی بسازید. درباره سفارش غذا، معرفی شغل، توضیح یک مشکل یا تعریف یک خاطره صحبت کنید. اگر پارتنر ندارید، از روش نقش آفرینی استفاده کنید: یک بار نقش مشتری و بار دیگر نقش فروشنده را بگیرید و گفت و گو را با صدای بلند اجرا کنید.
تمرین های روزانه برای رفع اشتباهات مکالمه انگلیسی
برای تقویت speaking به برنامه ای نیاز دارید که بتوانید آن را در روزهای شلوغ نیز ادامه دهید. لازم نیست روزانه ساعت ها وقت بگذارید؛ تمرین کوتاه و متمرکز، به شرط تداوم و بازخورد، می تواند به تثبیت ساختارهای زبانی کمک کند.
یک برنامه ۲۰ دقیقه ای برای تمرین مکالمه
زمانتمرینهدف۵ دقیقهگوش دادن به یک گفت و گوی کوتاه و تکرار جمله هابهبود تلفظ و آهنگ گفتار۵ دقیقهپاسخ دادن به سه سوال روزمره بدون نوشتن متنکاهش ترجمه ذهنی۵ دقیقهضبط صدا و گوش دادن به آنشناسایی خطاهای تکراری۵ دقیقهبازگویی همان موضوع با اصلاح سه خطاتثبیت ساختارهای درست
برای بخش شنیداری، می توانید از گفت و گوهای آموزشی متناسب با سطح خود استفاده کنید. در روش تکرار همزمان یا shadowing، همزمان یا با فاصله بسیار کوتاه پس از گوینده صحبت می کنید. این تمرین برای آشنایی با ریتم، اتصال کلمات و تلفظ مفید است؛ اما به تنهایی جای گفت و گوی آزاد را نمی گیرد.
تمرین را به خطای خودتان مرتبط کنید
اگر در حروف اضافه اشتباه می کنید، یک فایل جداگانه برای ترکیب هایی مانند listen to، depend on و interested in بسازید. اگر زمان فعل را اشتباه به کار می برید، هر روز درباره گذشته، حال و برنامه آینده خود چند جمله بگویید. اگر مکث های طولانی دارید، تمرین پاسخ های یک دقیقه ای را در برنامه قرار دهید.
یک دفترچه خطا داشته باشید و برای هر مورد سه چیز بنویسید:
جمله ای که خودتان گفته اید.
شکل اصلاح شده جمله.
یک مثال تازه با همان ساختار.
برای نمونه:
جمله اولیه: She go to work every day.
شکل اصلاح شده: She goes to work every day.
مثال تازه: My brother goes to the gym twice a week.
هر چند روز یک بار به دفترچه برگردید و جمله های اصلاح شده را بدون نگاه کردن بازگو کنید. اگر همان خطا دوباره تکرار شد، آن ساختار هنوز به تمرین بیشتری نیاز دارد.
چگونه پیشرفت خود را اندازه بگیرید؟
فقط تعداد اشتباهات را معیار پیشرفت قرار ندهید. هر هفته یک موضوع ثابت، مانند معرفی خود یا توضیح برنامه روزانه، انتخاب کنید و یک تا دو دقیقه درباره آن صحبت کنید. سپس این موارد را بررسی کنید:
آیا می توانید مدت بیشتری بدون مکث طولانی صحبت کنید؟
آیا برای بیان ایده های ساده کمتر به ترجمه فارسی نیاز دارید؟
آیا تعداد خطاهای تکراری کمتر شده است؟
آیا شنونده می تواند منظورتان را بدون درخواست توضیح اضافی بفهمد؟
اگر هنوز اشتباه دارید اما سریع تر و واضح تر صحبت می کنید، احتمالا در مسیر پیشرفت هستید. هدف مکالمه موفق، بی نقص بودن در تمام جمله ها نیست؛ هدف این است که بتوانید منظور خود را روشن و متناسب با موقعیت منتقل کنید.
نقش کلاس و استاد در اصلاح مکالمه
تمرین فردی برای ایجاد عادت ضروری است، اما همیشه نمی توانید خطاهای خود را تشخیص دهید. ممکن است جمله ای را بارها به شکل نادرست تکرار کنید، بدون اینکه متوجه مشکل آن شوید. در چنین شرایطی، بازخورد هدفمند از سوی استاد می تواند روند یادگیری را دقیق تر کند.
یک کلاس مناسب مکالمه انگلیسی باید فرصت واقعی صحبت کردن در اختیار زبان آموز قرار دهد. اگر بیشتر زمان کلاس به توضیح قواعد توسط استاد اختصاص پیدا کند، ممکن است زبان آموز اطلاعات بیشتری کسب کند، اما فرصت کافی برای استفاده از آن ها نداشته باشد.
در انتخاب دوره، به چند معیار توجه کنید:
فرصت صحبت کردن: آیا زبان آموزان در طول جلسه به اندازه کافی صحبت می کنند؟
اصلاح خطا: آیا استاد اشتباهات مهم را توضیح می دهد و شکل صحیح جمله را ارائه می کند؟
تناسب سطح: آیا موضوع ها و تمرین ها با توانایی فعلی شما هماهنگ هستند؟
تمرین موقعیت های واقعی: آیا درباره کار، سفر، خرید، روابط اجتماعی و موضوعات روزمره گفت و گو می کنید؟
بازخورد قابل پیگیری: آیا می دانید کدام خطاها را باید تا جلسه بعد اصلاح کنید؟
اصلاح خطا نیز باید با هدف تمرین هماهنگ باشد. اگر زبان آموز در حال تعریف یک خاطره است، متوقف کردن او پس از هر اشتباه ممکن است جریان صحبت را مختل کند. در بعضی تمرین ها بهتر است استاد اجازه دهد صحبت ادامه پیدا کند و سپس خطاهای مهم را بررسی کند. در تمرین های دیگر، اصلاح فوری می تواند مفیدتر باشد.
در موسسه زبان پارسا، پیش از انتخاب کلاس، بهتر است سطح فعلی، هدف یادگیری و میزان زمانی را که برای تمرین دارید مشخص کنید. کسی که می خواهد در سفر مکالمه روزمره داشته باشد، به برنامه ای متفاوت از فردی نیاز دارد که برای مصاحبه شغلی یا محیط کاری انگلیسی تمرین می کند.
اگر می خواهید مسیر مناسب خود را پیدا کنید، از بخش تعیین سطح رایگان مکالمه شروع کنید و سپس درباره شرایط و محتوای دوره مکالمه انگلیسی اطلاعات بگیرید. انتخاب دوره متناسب با سطح، از شروع کلاس های بیش از حد ساده یا دشوار جلوگیری می کند.
جمع بندی و تعیین سطح
برای روان صحبت کردن انگلیسی، لازم نیست همه قواعد را پیش از شروع مکالمه کامل یاد بگیرید. بهتر است خطاهای تکراری خود را بشناسید، هر بار روی چند مورد مشخص تمرکز کنید و دانسته هایتان را در گفت و گوهای واقعی به کار ببرید. تمرین روزانه، ضبط صدا، بازگویی جمله های اصلاح شده و دریافت بازخورد می توانند به شما کمک کنند مکث های غیرضروری را کاهش دهید و طبیعی تر صحبت کنید.
اگر نمی دانید از چه سطحی باید شروع کنید، تعیین سطح راه مناسبی برای انتخاب مسیر یادگیری است. پس از مشخص شدن سطح، می توانید برنامه تمرین و دوره ای را انتخاب کنید که با نیاز فعلی شما هماهنگ باشد. برای شروع، از تعیین سطح رایگان مکالمه استفاده کنید و قدم بعدی را بر اساس توانایی واقعی خود بردارید.
سوالات متداول
چطور بفهمم سطح مکالمه انگلیسی من چیست؟
توانایی خود را در چند موقعیت بسنجید: معرفی خود، تعریف یک اتفاق گذشته، بیان نظر و توضیح یک موضوع آشنا. اگر فقط می توانید جمله های بسیار ساده بسازید، احتمالا به تمرین پایه بیشتری نیاز دارید. برای ارزیابی دقیق تر، تعیین سطحی که مهارت های مختلف شما را بررسی کند مفید است.
آیا با دیدن فیلم می توان مکالمه انگلیسی را تقویت کرد؟
بله، به شرطی که تماشای فیلم را به تمرین فعال تبدیل کنید. یک بخش کوتاه انتخاب کنید، جمله ها را تکرار کنید، عبارت های کاربردی را یادداشت کنید و سپس بدون نگاه کردن، محتوای صحنه را با کلمات خودتان توضیح دهید.
روزانه چند دقیقه برای تمرین speaking کافی است؟
برای شروع، ۱۵ تا ۲۰ دقیقه تمرین متمرکز می تواند برنامه قابل اجرایی باشد. میزان پیشرفت به سطح فعلی، کیفیت تمرین، استمرار و میزان بازخورد نیز بستگی دارد. اگر زمان بیشتری دارید، گفت و گوی واقعی با پارتنر یا استاد را به برنامه اضافه کنید.
آیا باید ابتدا گرامر را کامل یاد بگیرم و بعد مکالمه را شروع کنم؟
خیر. گرامر و مکالمه بهتر است همزمان پیش بروند. یادگیری قواعد بدون استفاده از آن ها در گفتار، لزوما به روان صحبت کردن منجر نمی شود. از همان سطح ابتدایی می توانید با جمله های ساده مکالمه را شروع کنید و به تدریج ساختارهای پیچیده تر را بیاموزید.
برای ثبت نام در دوره مکالمه انگلیسی، تعیین سطح لازم است؟
تعیین سطح همیشه تنها معیار انتخاب دوره نیست، اما کمک می کند کلاس متناسب با توانایی و هدف شما انتخاب شود. اگر سطح خود را دقیق نمی دانید، ابتدا تعیین سطح انجام دهید و سپس درباره دوره مناسب مشاوره بگیرید.